Column door Erica Nap

Het blijft behelpen…
Schrijven over zingen blijft een vorm van behelpen. Woorden schieten per definitie tekort. En toch proberen we het in deze columns telkens opnieuw. In onze eigen klankkleur, binnen de grenzen van wat taal kan dragen. Natuurlijk telkens weer in de hoop dat het je niet alleen raakt, maar ook in beweging zet. Dat je het niet alleen leest, maar ook komt dóen. Want wat zingen werkelijk met je doet, weet je pas als je zingt.

Dus voel je vrij om meteen door te scrollen naar de agenda. Laat je oog vallen op iets waar je hart van opspringt en schrijf je in. Dat is misschien wel de meest directe weg.
En… als je nog even aarzelt, lees dan vooral verder.

Hoe het begon
Na de stilte komt muziek het dichtst bij het uitspreken van het onuitsprekelijke.
Aldous Huxley

Ik ben zes, misschien zeven. Ik groei op in een gereformeerd boerengezin. Onze wereld is overzichtelijk: kerk, familiebezoek en heel soms de markt. Elke zondag verloopt hetzelfde. We gaan in onze zondagse kleren naar een wat grijze dienst, krijgen een pepermuntje tijdens de preek en thuis een gevulde koek.

Maar één zondag is me altijd bijgebleven.
Een zondag vol kleur, vol leven, vol muziek.
Mijn zondag.
Er komt een gospelkoor zingen.

Een drumstel voor in de kerk. Gitaren. Een bas. Dertig zangers en zangeressen die swingen, lachen, leven. Mijn lijf wil meebewegen. Mijn hart springt open. Dit herken ik, al weet ik nog niet waarvan.
Mijn moeder ziet het en koopt de lp voor me. Ik draai hem grijs. Ik dirigeer het koor. Ik zing mee. Ik kruip erin. Ik bén het koor.  'Later, als ik groot ben, word ik een koor'.

Zingen als blikopener van de ziel
Wat gebeurde daar, die zondag? Wat gebeurt er wanneer muziek ons raakt, wanneer samen zingen tranen oproept, van ontroering of van oud verdriet? Wat gebeurt er als we kippenvel krijgen van een harmonie die ineens ontstaat, of wanneer we in meerstemmigheid klinken als één stem?

Voor mij raakt zingen een diep heimwee. Een heimwee naar samenklank, naar verbondenheid, naar een vreugde die ons niet vreemd is, maar die we in het leven zo gemakkelijk vergeten.
Zingen, en vooral samen zingen, opent iets in ons. Het is een blikopener voor onze ziel. Het herinnert ons aan een lied dat we ooit kenden. Een lied dat nog altijd in ons leeft. Een lied waarin we onszelf thuis weten in een diepe verbinding met ons bestaan.

En ja… het heeft ook praktisch nut
Daar waar zingen ons verbindt met de rijkdom van de ziel, ontsluit het ook iets heel concreets. Via de stem maken we contact met een diepe bron van creativiteit, wijsheid, moed en levenslust. Door te zingen wordt die rijkdom ineens tastbaar. Beschikbaar. Lichamelijk voelbaar.
En als we in deze tijd íets nodig hebben, persoonlijk en collectief, dan is het wel dat we ons af en toe loszingen uit de ruis van de dag. Dat we weer vertrouwen leren voelen in dat wat de waan van de dag overstijgt én bezielt.

Stef Bos verwoordde dat prachtig in Ik zing:

Al is de wereld in de war
Lijkt de dag soms op de nacht
Al zijn wij soms het noorden kwijt
In deze doorgedraaide tijd
Zing zolang je ademhaalt
Zing de longen uit je lijf
Zing je los van deze tijd
Zing, zing jezelf vrij.

En dus…
… is er de komende maanden weer een rijk aanbod aan momenten van samenzang.
Ik nodig je van harte uit voor twee ceremoniële zangcirkels op 6 maart, een innerlijke en uiterlijke reis in klank, muziek en zang, en op 14 mei (Hemelvaart) zingen we de hemel weer naar beneden in onze jaarlijkse cacao ceremonie. Op 5 mei (Bevrijdingsdag) gaan we Voluit zingen voor Vrijheid in de Witte Kerk in Zutphen.

Je bent heel welkom. En als je vragen hebt, neem gerust contact met ons op.

Met een verheugde groet,

Erica Nap

PS Wil je meer lezen over mijn pogen om het wonder van zingen en stembevrijding onder woorden te brengen? Mijn boek Het Vergeten Lied – bevrijd de stem van je ziel is nu verkrijgbaar in geheel herziene editie. Hierin lees je niet alleen hoe het verder ging met dat meisje van zes, maar beschrijf ik ook hoe je jouw eigen Vergeten Liederen kunt herinneren, en welke rol stembevrijding daarin voor jou kan spelen.