Column door: Anna Fernhout

Inhouden? Of.. overschreeuwen?

Inhouden
‘Waarom stopte je met zingen?’
‘Ik voelde: het is genoeg.’
‘O ja? Waarom was het genoeg?’

Ik kijk nieuwsgierig. Zij kijkt bedenkelijk.
We zitten met de groep in een cirkel en reflecteren op de oefening van net, waarbij de deelnemers in tweetallen zongen.
‘Nou… ik denk… omdat ik wel genoeg ruimte had ingenomen.’
‘Ahaaa…’ zeg ik.

Terwijl ze het zegt, zie je haar iets beseffen: Dit is wat ik doe.. Ik neem vaak minder ruimte in uit angst dat het teveel is..
Vaak gaat zo’n beweging van onszelf inhouden niet gepaard met een duidelijke gedachte als: Ik heb genoeg ruimte ingenomen, laat ik maar stoppen.

Het begint juist subtieler.

Een sluimerend gevoel.
Ongemak.
Verkramping.
Onzekerheid.
Schaamte.

Iets wat langzaam onprettig begint te voelen. En om daarvandaan te bewegen, houden we onszelf in.

‘Wil je nog een stukje zingen?’
‘Ja, laat ik dat maar doen dan he’, zegt ze aarzelend maar ook met een twinkeling in haar ogen.
Ik sla een akkoord aan op de gitaar, zij haalt een keertje flink adem en op de uitademing laat ze haar stem vol naar buiten komen. Na haar laatste toon begint ze te lachen, bijna van ongeloof. ‘Dat was lekker!’

Overschreeuwen
Onze ruimte innemen kan spannend en kwetsbaar zijn. Soms houden we onszelf hierdoor in én soms doen we juist het tegenovergestelde: dan overschreeuwen we onszelf.
Een eigen voorbeeld. Ik ben 28 en ik zit in de opleiding tot stembevrijder. Tien jaar geleden. Tijdens een blok doen we met de hele klas een zangoefening buiten. Ik zing voluit. Zo hard als ik kan. Ongeremd.

Na afloop zegt iemand:
‘Ik had daar best wel last van, Anna. Dat harde gezang van jou.’
Ik reageer meteen verontwaardigd.
‘Hoezo!? Dit is toch stem-be-vrij-ding! Als ik ergens voluit mag zingen, dan is het hier toch!?’

Sarah kijkt me onderzoekend aan en vraagt:
‘Vertel eens… als je zo hard staat te zingen, hoe zit het dan met je gevoeligheid? Ervaar je die nog? Ben je nog gevoelig voor je omgeving?’
Ik voel me meteen betrapt..
Want ik weet gelijk het antwoord: nee.
Schaamte komt omhoog.
Ik realiseer me dat ik mezelf aan het overschreeuwen was, zonder het door te hebben. Ik ging over m’n eigen gevoeligheid heen én over die van de anderen.

Inhouden of overschreeuwen: twee kanten van dezelfde medaille
Mezelf inhouden was me jarenlang zó bekend. Als ik het dan aandurfde om m’n ruimte in te nemen dan had ik het gevoel alsof ik die ruimte moest bevechten. Moest afdwingen. Uit angst dat er anders geen ruimte was voor mij. Dezelfde angst die me deed inhouden deed me nu juist overschreeuwen. Herken je dat?
Onder het inhouden en het overschreeuwen zat dezelfde angst in mij die twijfelde: Als ik mezelf écht laat zien, ben ik dan wel welkom? Word ik dan wel ontvangen?

Het hielp mij enorm om dit te kunnen zien. Zodat ik niet over die angst hoefde heen te walsen in mezelf, maar dat ik juist kon oefenen om die angst mee te nemen in m'n zingen. Het was de toegang naar meer verbinding in mezelf en met de ander.

Stembevrijding is een proces wat eigenlijk steeds gaat over het onderzoek: wie ben ik in dit moment? Hoe klink ik hierin? Als ik mezelf niet inhoud en ook niet overschreeuw? Maar als ik mezelf toelaat? Als ik mijn ruimte inneem? Het ene moment betekent dit dat iemand de hele ruimte vult met een kwetsbaar en zacht lied. Het andere moment betekent dit dat iemand voluit de longen uit zijn lijf zingt.

Richtingaanwijzer
Is het dan erg om jezelf in te houden, of juist te forceren?
Nee. Het is juist interessant! Precies daar kunnen we een stap zetten. Want het is vaak een richtingaanwijzer naar waar we vroeger overtuigingen hebben opgedaan over onszelf. Over wie we zijn. Hoe we tevoorschijn denken te moeten komen. Wat gepast is, niet gepast is. Wat wel welkom is en wat niet.  Precies daar, als we ons bewustzijn erbij brengen, kunnen we onszelf nu bevragen: is dit wat ik nog wil? Wil ik mezelf inhouden? Of wil ik mezelf meer laten horen? Wil ik mezelf overschreeuwen? Of wil ik ook m’n kwetsbaarheid laten zien?

Er valt oneindig veel hierin te ontdekken en te bevrijden. Zin om een stap te zetten in jouw zingen? Er staan weer allerlei mogelijkheden bij ons op de planning.

Zo geef ik aankomende vrijdagavond m'n zangcirkel HartZing in Amsterdam. En aankomende maandag 'Naar Binnen en Naar Buiten', een dag stembevrijding.

Groet,

Anna Fernhout