We praten de hele dag. Over van alles, in allerlei functies: als ouder, als vriend of vriendin, in de context van werk, een praatje bij de supermarkt.
Ook zingen we op allerlei momenten: een deuntje op de fiets, een slaapliedje voor je kind, een uitbundig lied onder de douche. We denken er doorgaans niet bij na, het gaat vanzelf.
Dat wordt anders als er ineens toeschouwers zijn en jij de enige bent die spreekt of zingt. Dan kunnen er ineens allerlei onprettige verschijnselen optreden, waar je helemaal niet op zit te wachten. Oftewel, er ontstaat spanning. HELP!
Wat is dat toch? Dat zodra we meerdere paar ogen op ons gericht voelen, praten en zingen plotseling zo ingewikkeld wordt? Wij, Joris en Annelies, kennen dit zelf maar al te goed!

Joris:
Als ik terugdenk aan mijn eerste ervaring met spreken en zingen in het openbaar, dan is dat de eindmusical basisschool. Het zweet brak me uit tijdens de repetitie in de klas.
Ik speelde een dokter die zingend zijn patiënten ontving. Dat ging thuis op mijn kamer voor mijn broertje best goed. Maar eenmaal in de klas, met alle ogen op mij gericht, bleek alles toch iets anders. De tekst leek ver weg en mijn zangstem al helemaal.
De zin waarmee ik opende was: ”Waarmee kan ik u van dienst zijn” Op zich een eenvoudige zin, maar toen ik ‘m 100 keer herhaald had en vervolgens met alle ogen van mijn klasgenoten op mij gericht moest zeggen, verhaspelde ik de zin tot iets wat niemand begreep. Voor mijn gevoel bleef het vervolgens 5 minuten stil en werd mijn hoofd vuurrood.
Het spreken voor een groep is nog steeds wel eens een obstakel voor me. Lastig wel, omdat ik naast stembevrijder ook acteur ben en er dus regelmatig mee te maken heb.
Stembevrijding heeft me geholpen om tijd te nemen om me te verbinden met de tekst en om zo de woorden beter te onthouden. Tijd om te kunnen ervaren waar het gevoel, de gedachte van de tekst vandaan komt en dan pas te spreken. En misschien nog wel belangrijker, dat het spannend mag zijn. Dat ik dat zelfs mag laten horen in mijn stem. En dat die rode wangen en dat verspreken mag bestaan. En daardoor komen de woorden soms gewoon vanzelf, met nog meer bezieling.

Annelies:
Ik heb die ‘help’ ook vaak gevoeld. Vaak op momenten dat ik het helemaal niet zag aankomen. Bij de aankondiging van een concert. Bij een korte spontane speech.
Bij het geven van een les. Ineens dat overbewustzijn: Ik sta hier en iedereen kijkt! En dan voel ik hoe mijn hart sneller begint te kloppen, ik krijg het warm en mijn wangen worden rood, ik krijg zweethanden en mijn adem schiet omhoog. En het rottigste, dat alles wordt, behalve voelbaar, ook hoorbaar. Mijn stem trilt en wiebelt, ik raak buiten adem en maak rare zinnen. Kortom: HELP! Als ik dan weer zit ebt alles weg en denk ik, wat is me nu weer overkomen?
Ik ken momenten waarop ik me in het verleden na afloop heel teleurgesteld heb gevoeld. Op de middelbare school kreeg ik bijvoorbeeld de kans om mee te doen met een liedjes wedstrijd. Ik koos een rustig nummer van Queen. Ik wilde zo graag een mooi, cool lied laten horen. Maar toen ik eenmaal op het podium stond kwam er zoveel op me af. De band klonk heel anders. Al die ogen die naar me keken en het lied leek ineens wel drie tonen hoger. Ik verstijfde en kwam in een overleef stand terecht (ik won die avond niet zullen we maar zeggen). En dit gebeurde vaker. Tot ik het plezier verloor en besloot regisseur te worden in plaats van zelf op dat podium te staan.
Maar toen, jaren later, kwam stembevrijding op mijn pad. En daar heb ik de vreugde van het zingen weer ontdekt. Omdat de focus bij stembevrijding niet ligt op hoe het zou moeten klinken, maar op hoe het blijkt te klinken. Van binnen naar buiten dus. En ook in de stembevrijdingsopleiding kwam de kans om een bestaand lied ten gehore te brengen. Ik koos een liedje uit de Sound of Music. En nu verwacht je misschien dat ik helemaal bevrijd van spanning dit lied op fenomenale wijze ten gehore heb gebracht. Nee, zo ging het niet. Ik bleef het hele lied heel gespannen. De spanning werd eerder groter dan dat hij verdween. Maar ik bleef er wel helemaal bij aanwezig. Ik nam de tijd voor mijn ademhaling, ik nam de tijd om de trilling in mijn stem helemaal mee te nemen en dus, hoe spannend ook, ik ging niet staan overleven. Ik bleef mezelf mét al mijn zenuwen voelen en daardoor bleef ik ook in contact met de toehoorders. En dat is zo’n verschil. Dat de spanning die er blijkt te zijn niet weg hoeft, maar helemaal mee doet.
En als die helemaal mee mag doen kan het dus ook zomaar gebeuren dat die wel als sneeuw voor de zon verdwijnt.

Onze tweedaagse workshop HELP! Spreken en zingen in het openbaar is voor iedereen die het spannend vindt om te spreken of te zingen in het openbaar. En voor iedereen, die meer in verbinding wil blijven met zichzelf op zo’n moment. Of dat nu is voor je werk, een presentatie, een optreden, of voor een andere gelegenheid.
Via allerlei oefeningen onderzoeken we wat er gebeurt in het contact met jezelf en de ander als je spreekt of zingt en anderen kijken en luisteren, zowel improviserend als met een vaste tekst of lied. We zien er naar uit om samen op verkenning te gaan naar meer ruimte en stevigheid in het laten horen van jouw stem!

Groet,

Annelies & Joris